تجارت الکترونیک یا کسب و کار الکترونیکی واژه هایی هستند که در سال های اخیر بارها به گوشمان خورده اند.
با پیشرفت تکنولوژی و فراگیر شدن اینترنت در همه جای دنیا تجارت الکترونیک نیز بیش از پیش گسترده شده است و اغلب مردم با آن سروکار دارند.
اگر در منزل یا محل کارتان هستید و از وبسایتی کالای مورد نیاز خود را خریداری می کنید ، اگر در شبکه های اجتماعی مطالب آموزشی را دنبال می کنید و از خدمات این شبکه ها استفاده می کنید و یا مدیر یک شرکت هستید و بسیاری از معاملات خود را به صورت online و در بستر اینترنت انجام می دهید باید بدانید که تمامی این موارد تنها نمونه کوچکی از تجارت بزرگی به نام تجارت الکترونیک هستند.
این شیوه تجارت یا معامله به قدری در زندگی فراگیر شده است که حتی کوچکترین معاملات و خدمات مانند خرید یک خودکار به روش اینترنتی انجام می شود و نیازی به حضور فیزیکی برای خرید این کالا نیست.
ما در این مقاله قصد داریم به معرفی تجارت الکترونیک و بررسی مزایا و معایب آن بپردازیم و اگر شما هم علاقه مند به راه اندازی کسب و کار اینترنتی هستید و می خواهید در این زمینه اطلاعاتی کسب کنید با ما همراه باشید.

تعریف تجارت الکترونیک

در یک معرفی ساده می توان گفت تجارت الکترونیک یا Electronic commerce به شیوه ای از تجارت گفته می شود که تمامی فرآیند خرید و فروش کالا و خدمات از طریق راه های الکترونیکی و بر بستر اینترنت و با استفاده از وسایلی مانند کامپیوتر ، لپ تاپ و تلفن همراه انجام می شود.
البته مفهوم تجارت الکترونیک در بسیاری از موارد معنایی متفاوت از خرید و فروش ساده اینترنتی دارد و شامل خدمات دیگری مانند بازاریابی ، حمل و نقل ، تولید و سرویس دهی نیز می شود.
آغاز این نوع تجارت در دنیا به سال 1991 بر می گردد.
در آن سال شروع تجارت های الکترونیک به صورت امروزی در حال شکل گیری بود و بسیاری از تجار و سرمایه داران با اطلاع از مزایای این روش به سرعت به سمت آن روی آوردند.
این نوع تجارت تا به امروز با چالش های بسیاری دست و پنجه نرم کرده است و با وجود ایراداتی که در ابتدای کار داشت کم کم محبوبیت زیادی به دست آورد.
به طوری که پیش بینی می شود در سال های نه چندان دور کسب و کار فیزیکی به طور کامل از بین برود و تجارت الکترونیک جایگزین آن شود.

تقسیم بندی تجارت الکترونیک

بر طبق یک تقسیم بندی رایج تجارت الکترونیک به چهار دسته اصلی تقسیم می شود:

• B2C ( فروش از یک شرکت کسب و کار به مشتری ) : این روش کسب و کار شاید رایج ترین تصور ما از یک کسب و کار اینترنتی باشد و به این صورت است که فروشنده از طریق وب سایت یا فروشگاه اینترنتی کالا یا خدمات خود را به عموم مردم می فروشد. به عنوان مثال می توان به فروشگاه اینترنتی آمازون در آمریکا یا فروشگاه اینترنتی دی جی کالا در ایران اشاره کرد.

• B2B ( فروش از یک شرکت کسب و کار به شرکت کسب و کار دیگر ) : این روش نیز شامل شرکت ها و کسب و کار هایی می شود که با یکدیگر تجارت کالا و یا خدمات می کنند. به عنوان مثال تولید کنندگان یک کالا محصولات خود را به صورت الکترونیکی به عمده فروشان می فروشند و عمده فروشان نیز آن کالا را با خرده فروشان معامله می کنند.

• C2B ( فروش از یک مصرف کننده به شرکت کسب و کار ) : زمانی اتفاق می افتد که یک مصرف کننده خدمت و یا تولیدات خود را به صورت online با یک شرکت کسب و کار معامله می کند. به طور مثال مصرف کننده پروژه یا خدمتی را به شرکت کسب و کار ارائه می دهد و در صورت رضایت مصرف کننده از قیمت پیشنهادی شرکت ، پروژه یا خدمت بر بستر اینترنت معامله می شود.

• C2C ( فروش از یک مصرف کننده به مصرف کننده دیگر ) : این نوع تجارت نیز یک معامله معمول میان مصرف کنندگان است که محصول یا خدمت خود را به مصرف کننده دیگر به صورت الکترونیکی می فروشند. به عنوان مثال مصرف کنندگان در سایت دیوار کالایی را به مصرف کننده دیگر می فروشند.

مزایای تجارت الکترونیک برای مصرف کننده و صاحب کسب و کار
1 – عدم نیاز به حضور فیزیکی برای مصرف کننده
یکی از مهم ترین دلایلی که مردم تمایل بیشتری به خرید اینترنتی در مقایسه با خرید فیزیکی دارند این است که در هر مکانی و تنها با یک جستجوی ساده در مرورگر وب می توانند محصول مورد نیاز خود را پیدا کنند و با یک کلیک آن را خریداری کنند.
2 – صرفه جویی در زمان برای مصرف کننده
با شکل گیری تجارت الکترونیک و فروشگاه های اینترنتی دیگر نیازی نیست که ساعت ها برای خرید محصول مورد نظرخود مغازه ها را بگردید و وقت بسیار زیادی را از دست بدهید.
کافی است با یک جستجوی ساده در اینترنت طیف وسیعی از محصولات مورد نیازتان را به صورت طبقه بندی شده در کامپیوتر یا تلفن همراهتان مشاهده کنید و آن را خریداری کنید.
3 – افزایش فروش و سود برای صاحب کسب و کار
صاحب فروشگاه آنلاین لازم نیست که خرج و مخارج زیادی را بابت اجاره مغازه و یا حقوق کارمندان خود بپردازد.
فروشگاه آنلاین بدون نیاز به داشتن مکان خاص برای فروش محصولات می تواند حاشیه سود بسیار بیشتری را در مقایسه با فروشگاه فیزیکی برای صاحب خود به ارمغان بیاورد.
4 – افزایش مشتریان برای صاحب کسب و کار
مهم ترین دغدغه صاحبان کسب و کار ها افزایش تعداد مشتریانشان است.
فروشگاه های آنلاین چالش های مربروط به فروشگاه فیزیکی را ندارند و اگر محصولات با کیفیت را ارا ئه دهید و تبلیغات مناسبی در اینترنت داشته باشید می توانید تعداد بسیار زیادی از مشتریان را به سمت فرشگاه خود جذب کنید.

معایب تجارت الکترونیک برای مصرف کننده و صاحب کسب و کار
1 – تاخیر در دریافت کالا برای مصرف کننده
اگر محصولی را به صورت اینترنتی خریداری می کنید باید آمادگی دریافت کالا در زمان طولانی را داشته باشید.
البته این مشکل در تجارت الکترونیک زیاد اتفاق نمی افتد اما در مواردی مثل آب و هوای نامناسب و یا فاصله زیاد بین فروشنده و خریدار ممکن است محصول خریداری شده با تاخیر به دست مصرف کننده برسد.

2 – کیفیت نامناسب کالا برای مصرف کننده
با وجود این که خرید اینترنتی راحتی های خودش را دارد اما این امکان وجود دارید که محصول خریداری شده زمانی که به شما تحویل داده می شود کیفیت مورد انتظارتان را نداشته باشد.
برای پیشگیری از وقوع چنین مشکلی بهتر است قبل از خرید کالا به گزینه عودت محصول توجه فرمایید.
3 – نبود زیر ساخت های لازم برای صاحب کسب و کار
با وجود اینکه تجارت الکترونیک با سرعت زیادی در حال گسترش است اما مشکلاتی مانند نبود زیرساخت های لازم ، اینترنت نامناسب و عدم حمایت کافی گریبان گیر صاحبان این نوع کسب و کار ها است.

4 – پروتکل های امنیتی برای صاحب کسب و کار
امروزه سعی می شود سایت های فروش اینترنتی بالاترین امنیت لازم را داشته باشند تا هم فروشنگان و هم خریداران خیالشان بابت خرید یا فروش محصول راحت باشد.
اما باز هم اشخاصی پیدا می شوند که از تمام دیوار های امنیتی عبور می کنند و حتی سایت های بزرگ تجارت الکترونیک را هک می کنند.